سینما مثبت: احمد رضا درویش این روزه در تدارک ساخت فیلمی عظیم و پُرهزینه به نام درخشش با موضوع بازپس گیری خرمشهر است.فیلمی که گفته می‌شود فیلمنامه آن روایتگر داستانی تخیلی است و حالا سینما مثبت به اسناد و شواهدی دست یافته که حکایت از مخالفت نهادهای نظامی تصمیم گیرنده با این فیلم دارد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اینترنتی خبری_تحلیلی سینمامثبت،سازمان اوج که تهیه کننده این فیلم گران‌قیمت شناخته می‌شود؛ در طول سال‌های اخیر و پس از قطع همکاری ابراهیم حاتمی‌کیا با این سازمان در پایان تولید فیلم خروج در سال ۱۳۹۸، دیگر موفق به همکاری با کارگردان شاخصی نشده و بر همین أساس انگیزه فراوانی دارد تا با جذب درویش در این پروژه، امکان اخذ بودجه‌های بزرگ‌تر برای سایر آثار خود را فراهم کند و از این حیث درویش به عنوان فیلمسازی معتبر و شناخته شده ویترین خوبی برای سازمان اوج تلقی می‌شود اما مشکل این است که این فیلمساز برای همکاری با اوج، قصه‌ای تخیلی را برگزیده است. قصه‌ای که محوریت آن گردانی تخیلی به نام رسالت است که در حماسه خرمشهر وجود خارجی نداشته است.
پس از انتشار مطلب سینمامثبت با عنوان یک همت پول اوج برای فیلم تخیلی احمدرضا درویش (اینجا) و درخشش می‌خواهد در اهواز شهرک سینمایی بسازد(اینجا)؛ حالا به اطلاعات و اسنادی دست یافته‌ایم که حکایت از مخالفت بدنه کارشناسی نیروهای مسلح با این فیلمنامه دارد.سوابق نامه نگاری درخصوص این پروژه به سال ۱۴۰۳ باز می‌گردد و طبق مکاتبه‌ای که سینمامثبت به آن دست یافته و احتمالا مخاطب آن یکی از مسوولان نظامی بلند پایه بوده؛در بدنه نیروهای مسلح هم موافقتی با ساخت این اثر وجود نداشته و حالا با وقوع دو جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ رمضان و شهادت افراد مطلع از روند این فیلم،احتمالا سازندگان مجددا به تکاپو افتاده‌اند تا با افراد و مسوولان جدید این پروژه را پیش ببرند. سردار نائینی در ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ طی جنگ رمضان به شهادت رسید و مخاطب نامه ایشان نیز در یکی از همین دو جنگ به درجه رفیع شهادت نائل آمده‌اند.
مشاور فرمانده کل سپاه درباره درخشش چه نظری داشته است؟
این نامه که به امضای سرتیپ دوم پاسدار علی محمد نائینی مشاور فرمانده کل سپاه و مسوول مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس رسیده، تحلیل دقیقی درباره متن درویش دارد و حتی برخی اشکال‌های تاریخی و کارشناسی فیلمنامه او را نیز با دقت بیان کرده است.به نظر می‌رسد این حجم از ایرادها با توجه به حساسیت موضوع خرمشهر می‌تواند باعث شود تا در صورت ساخته شدن فیلم،مناقشه‌های فراوانی شکل گرفته و حتی موضوع اصلی فیلم لوث شود.
متن این نامه که در قالب نظریه‌ای کارشناسی به تاریخ ۱۹ تیر ۱۴۰۳ نوشته شده
به شرح زیر است:
با احترام، در پاسخ به یادداشت جنابعالی پیرامون اعلام نظر کارشناسی درباره فیلمنامه سینمایی جناب آقای احمدرضا درویش، موارد ذیل به استحضار می‌رسد:
فیلمنامه روایتی داستانی از برخی وقایع روزهای پایانی عملیات «بیت‌المقدس» در زمین‌های حدفاصل خرمشهر تا مرز شلمچه، در محدوده نهر مرزی خین و جزیره بوارین در غرب نهر عرایض است.
متن، آمیخته‌ای از یک رخداد تاریخی با قصه‌پردازی نویسنده محترم است که قسمت‌هایی از آن با واقعیت‌های جغرافیایی و تاریخی (زمان) و میدانی حادثه انطباق چندانی ندارد، که اجمالاً به بعضی از آن‌ها اشاره می‌شود:
۱- در جغرافیای منطقه عملیاتی بیت‌المقدس، در مقطع زمانی اردیبهشت و خرداد سال ۶۱ دریاچه مصنوعی (آب‌گرفتگی) وجود ندارد. به فرض وجود چنین منطقه‌ای موانع (مین‌گله شده و سیم‌خاردار حلقوی) در کف دریاچه نیز فاقد موضوعیت است.این سبک از موانع بعد از تجربه عملیات‌های آبی ـ خاکی در هور (خیبر و بدر) و عملیات والفجر ۸ و سپس در زمین عملیات‌های کربلای ۴ و کربلای ۵ در زمین‌های منطقه شلمچه موضوعیت یافت.
۲-وجود بارندگی در طول دوره ماجرای درج‌شده در فیلمنامه، محل تأمل است.
۳- هیچ‌یک از گردان‌های عمل‌کننده یگان‌های مختلف در طول ۲۲ شبانه‌روز عملیات (۱۰/۲/۶۱ تا ۳۱/۲/۶۱) یا (۱/۳/۶۱ تا ۲۱/۳/۶۱)، ۲۰ شب و یا حتی نصف این مقدار عملیات نکردند.البته تیپ‌های سپاه و لشکرهای ارتش در طول عملیات در مناطق عملیاتی به صورت غیرپیوسته مأموریت هجومی یا دفاعی داشته‌اند.همچنین ۳۰ کیلومتر پیاده‌روی یک گردان در عملیات بیت‌المقدس در هیچ‌یک از مراحل عملیات و هیچ یگان عملیاتی واقعیت تاریخی ندارد.
۴-نوحه «با نوای کاروان» مربوط به بعد از عملیات والفجر مقدماتی در زمستان ۶۱ یا بهار ۶۲ توسط آقای صادق آهنگران خوانده شده است.اما این در کلام یک رزمنده در این دوره آمده است.
۵-وسعت فضای ترسیم‌شده از پاسگاه اقدس، مرزی و استعداد نیرویی و تجهیزات نظامی مانند بالگردهای هجومی و پشتیبانی واقعی به نظر نمی‌آید.
۶-در اسناد مربوط به دوره واقعه، از جمله مشروح مذاکرات فرماندهان سطوح عالی و عملیاتی ارتش ج.ا.ا و سپاه پاسداران، نه تنها هیچ اشاره‌ای به سوژه اصلی فیلمنامه، یعنی بمباران پل ام‌القوسم به صدام روی اروند [شط‌العرب] تا پایان عملیات وجود ندارد، بلکه در تمامی گزارش‌های اطلاعاتی، بررسی نتایج شناسایی و مکالمات فرماندهان در سطوح یگانی و قرارگاهی تا پایان روز سوم خرداد ۶۱ تماماً از وجود پل و استفاده دشمن از آن برای تقویت منطقه حکایت دارد.
۷-در جلسه فرماندهان ارشد عملیات (سپاه و ارتش)، در روز دوم خرداد یک روز قبل از آزادی کامل شهر، گزارش سرهنگ صیاد شیرازی، فرمانده نیروی زمینی ارتش از تهیه طرح بمباران از سوی نیروی هوایی به چند نقطه مهم از جمله «پل صدام» [بر روی شط‌العرب] حکایت دارد که با مخالفت سایر فرماندهان روبه‌رو می‌شود؛ چون وجود پل، امکان نفوذ نیروهای ایرانی به آن سوی اروندرود را فراهم می‌کرد و این خود باعث نگرانی دشمن در این نقطه می‌شد. هرچند ارتش عراق از آن به عنوان معبری برای اجرای پاتک بهره می‌برد. لیکن با توجه به اوضاع کلی عملیات، این پل نقطه تهدید بصری از محور جنوبی این شهر تلقی می‌گردید. در همین جلسه مقرر شد در صورت تشخیص فرماندهان و نیاز، بنا به دستور، پل مذکور بمباران شود که تا پایان عملیات و آزاد شدن خرمشهر چنین ضرورتی پیش نیامد.
۸-در برخی روایت‌های شفاهی و متنی، چند تن از فرماندهان محترم نیروی هوایی ارتش و یا نویسندگان با ارائه یک عکس هوایی مدعی شده‌اند که «پل صدام» روز ۱۷ اردیبهشت همزمان با مرحله دوم عملیات بیت‌المقدس بمباران شده است و در زیرنویس عکس دیگری هم آمده که تصویر پل بمباران‌شده در تاریخ ۶۱/۳/۷ است که اساساً با اسناد موجود در صحنه نبرد سازگاری نیست؛ اینکه احتمالاً پل در روزهای بعد از آزادسازی خرمشهر از سوی نیروی هوایی ارتش ج.ا.ا بمباران شده و یا از سوی ارتش عراق جمع‌آوری یا منهدم شده است.
نتیجه:
از آنجایی‌که متن فیلمنامه برای یک اثر سینمایی بوده و نویسنده محترم خود را «سینماگر» می‌دانند، نه مستندساز؛ لذا موارد هشت‌گانه ذکرشده فوق و سایر نکات شاید از این منظر قابل چشم‌پوشی باشد.
لکن اشکال مهمی که به فیلمنامه وارد است، القا گره خوردن آزادی خرمشهر به بمباران پل است.در حالی‌که در طول عملیات، پل بمباران و منهدم نشده است. با این توصیف به صورت ناخواسته تحریف تاریخ جنگ خواهد بود.
لذا در صورت اصلاح و تغییر موضوع مربوط به «پل صدام»، فیلمنامه برای تولید یک اثر سینمایی [و نه مستند] قابل پذیرش است.
طبق اطلاعات رسیده، درویش تاکنون تغییری در فیلمنامه ایجاد نکرده زیرا پُل صدام که در فیلمنامه به آن اشاره شده، موضوعی محوری است که أساس فیلمنامه بر آن استوار شده است.بعید است جانشینان سردار نائینی هم رویه‌ای بر خلاف نظر کارشناسی آن شهید در پیش بگیرند و بر همین أساس پیش بینی می‌شود که ادامه تولید این اثر با چالش‌های مختلفی مواجه گردد.
سینما مثبت ضمن انتشار نامه فوق که در پایان قابل مشاهده است؛ اعلام می‌دارد که آماده انعکاس دیدگاه‌های افراد،سازمان‌ها و نهادهایی است که نام آن‌ها در این مطلب آمده است.
