سینما مثبت:همزمانی نمایش مستند اشغال جزایر ساخته داوود مرادیان در پلتفرمهای نمایش آنلاین با رخدادهای جنگ رمضان و بستن تنگه هرمز این تصور را در مخاطبان به وجود آورده بود که این اثر با حال و هوای این روزها تناسب دارد اما تماشای این مستند تاریخی حکایت از آن دارد که این اثر روایتی منصفانه از تلاشهای محمد رضا پهلوی و دستگاه دیپلماسی او برای بازپس گیری جزایر سه گانه و تثبیت حضور مقتدرانه ایران در این مجموعه است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اینترنتی خبری_تحلیلی سینمامثبت،روایت این مستند از تیرماه ۱۴۰۴ و ادعای مجدد شورای همکاری خلیج فارس در مورد تعلق جزایر سه گانه ایران به امارات آغاز میشود.سازنده این اثر با پذیرش تلویحی ادعای امارات درخصوص اشغالگر بودن ایران نسبت به این جزایر به بررسی دلایل این ادعا و همچنین گذشته تاریخی این جزایر میپردازد.البته جای خالی یک شخصیت اماراتی و عرب زبان در میان مصاحبه شوندگان ایرانی و انگلیسی خالی است تا این ادعاها از سوی ضد قهرمان داستان بیان شود اما سازنده اثر با حوصله فراوان و جزئینگری از میان اسناد و مدارک متعدد تاریخی و نقشهها و عکسها و مکاتبهها،ضمن نمایش سیری از شکل گیری این ادعا برای مخاطب این موضوع را تبیین میکند که مقدمه چنین ادعایی یک شیطنت سیاسی از سوی بریتانیا بوده تا همواره میان ایران و شیخ نشینها آتش یک اختلاف را روشن کند.
مشاهده تصویری از سردار شهید علیرضا تنگسیری در ابتدای فیلم این تصور را ایجاد میکند که در ادامه شاهد حضور این قهرمان ملی در فیلم خواهیم بود اما چنین اتفاقی رخ نمیدهد و نمایش توان دفاعی ایران برای حفظ جزایر هم تا پایان فیلم پلانهای محدود و کلی را شامل میشود و جزو سرفصلهای مورد توجه فیلم نیست.
اشغال جزایر با حجم انبوهی موضوع مواجه است که فیلمساز نتوانسته خود را از قید آنها برهاند و به همین دلیل با وجود تاکید موضوعی فیلم بر وجه سیاسی و نظامی جزایر، در ابتدا شاهد ورود فیلمساز به مسائلی مانند: اکو سیستم جزایر هم هستیم و حتی پلانهایی از غواصی و محیط زیست جزایر را هم مشاهده و اطلاعاتی درباره ترکیب جمعیتی این جزایر کسب میکنیم.آغاز فیلم خوب و جذاب است اما در ادامه ریتم فیلم به دلیل تعدد موضوعهای مورد علاقه فیلمساز شُل میشود و در ادامه از میانه فیلم به بعد و با تمرکز بر رویدادهای معاصر و دوره پهلوی،مجددا به مدار درست باز میگردد.
نکته قابل تامل فیلم تبیین دقیق این مساله است که «همه ادعاهای حقوقی درخصوص جزایر به پایان رسیده» است.مصاحبههای فیلم بخش مهم اثر است که در برخی موارد – مانند مصاحبه با نویسندهای که صحبتهایش را از روی کاغذ میخواند- حرفهای نیست.در مورد عکسها گاهی نیاز به توضیح است که چنین اتفاقی رخ نداده و البته لازم بود تا تاریخها و مقاطع زمانی با میاننویس تفکیک شود که باز هم شاهد این مساله نیستیم و شاید همین نکته ارتباط مخاطب عام با اثر را کمی سخت کند.
مستند اشغال جزایر آرشیو بسیار خوب و کاملی دارد اما برخی ضعفها در آن قابل قبول نیست.مثلا خود نویسنده به همراه فرزندش را بارها در بخشهای مختلف فیلم با پوششی رسمی میبینیم بدون آنکه دلیلی برای آن بیان شود.از کنار ساحل تا وسط شترها و… آیا قرار است سازنده اثر این واقعه تاریخی را برای فرزندش که نماینده نسل امروز است روایت کند؟! اگر چنین است چرا در حد ایده میماند و تبلور پیدا نمیکند؟! ضعف دیگر فیلم گفتار متن آن است که بیان آن توسط گوینده به شیوهای تصنعی و بدون آنکه خواننده محتوای اثر را درک کرده باشد؛ ساختار کار را در حد اثری تلویزیونی تنزل میدهد.موسیقی هم که توسط AIساخته شده در برخی مواقع نامتناسب است. مثل صحنه نمایش نقشهها که صرفا واقعیتی تاریخی در حال بیان است اما موسیقی بیجهت و به شدت حماسی است!
اما نقطه قوت نهایی اثر این است که تصویر کاملی از موضوع خود به مخاطب ارائه میدهد و چیزی را مبهم و گنگ نمیگذارد.
